Een praktische oplossing voor betalingsachterstanden

Voor veel kmo’s vormen laattijdige betalingen een terugkerend probleem dat de financiële stabiliteit onder druk kan zetten. Wanneer klanten facturen structureel te laat betalen, kan dat een aanzienlijke impact hebben op de cashflow. Zelfs financieel gezonde bedrijven kunnen in moeilijkheden komen wanneer inkomsten te lang uitblijven.

Cijfers tonen aan dat het probleem hardnekkig blijft. Volgens de laatste editie van de ‘Barometer van de Gerechtsdeurwaarder’ ondervindt ongeveer de helft van de Belgische ondernemingen hinder van laattijdige betalingen. Tegelijk zijn de gemiddelde betaaltermijnen in b2b-relaties de afgelopen jaren gestegen. Waar bedrijven enkele jaren geleden gemiddeld iets meer dan vijftig dagen wachtten op betaling, loopt dat vandaag op tot meer dan zestig dagen.

Een efficiënter alternatief voor de rechtbank

Tot de invoering van de IOS-procedure was een gerechtelijke procedure vaak de enige manier om een onbetaalde factuur juridisch af te dwingen. Dat traject kon lang aanslepen, met procedures, zittingen en vonnissen alvorens stappen konden worden ondernomen door een gerechtsdeurwaarder.

De IOS-procedure biedt een alternatief, op voorwaarde dat de schuld onbetwist is en het gaat om een factuur tussen ondernemingen. In dat geval kan de invordering zonder rechterlijke tussenkomst plaatsvinden.

Concreet begint het proces met het indienen van een dossier dat gecontroleerd wordt op wettelijke voorwaarden. Vervolgens betekend een gerechtsdeurwaarder de schuld aan de debiteur, die 38 dagen krijgt om te betalen of te betwisten. Gebeurt dit niet, beschikt de schuldeiser over een uitvoerbare titel die gelijk staat aan een vonnis. Hierop kunnen verdere maatregelen, zoals beslag, volgen.

Vaak is het niet nodig om zo ver te gaan. De juridische druk die door de procedure ontstaat, volstaat in veel gevallen om betaling te verkrijgen.

Kostenbesparend en minder belasting voor de rechtbanken

Een van de grootste voordelen van de IOS-procedure is de combinatie van snelheid en afdwingbaarheid. Bedrijven kunnen een onbetwiste factuur veel sneller innen dan via een traditionele gerechtelijke procedure.

Ook het kostenaspect speelt een belangrijke rol. Doordat een volledige rechtszaak niet nodig is, zijn de kosten lager. Dat is niet alleen voordelig voor individuele ondernemingen, maar ook op maatschappelijk niveau: onderzoek wijst uit dat de gemiddelde maatschappelijke kost van een IOS-dossier aanzienlijk lager ligt dan die van een klassieke gerechtelijke procedure.

Sinds de invoering van het systeem zijn al ongeveer 200.000 dossiers via deze procedure behandeld. Dat betekent niet alleen een aanzienlijke kostenbesparing, maar ook een verminderde druk op de rechtbanken.

Accountants als sleutelfiguur

Het gebruik van de IOS-procedure blijft echter beperkt in verhouding tot het aantal onbetaalde facturen. Een belangrijke reden is dat veel ondernemingen het instrument nog niet goed kennen.

Accountants en financiële adviseurs spelen hier een essentiële rol. Ze hebben vaak het beste zicht op de financiële administratie van hun klanten, inclusief openstaande klantenrekeningen en betalingsachterstanden, en kunnen het eerste signaal geven dat een factuur onbetaald blijft.

Door klanten tijdig te informeren over mogelijke invorderingsprocedures, kunnen accountants helpen om sneller actie te ondernemen. Ze kunnen ook advies geven over het juiste moment om een invorderingstraject op te starten en nagaan of facturen en contractvoorwaarden voldoen aan de vereisten voor een IOS-procedure.

Tien jaar na de invoering blijft de boodschap ongewijzigd: wanneer een factuur niet betwist wordt, is een lange en dure gerechtelijke procedure vaak niet langer nodig.