Vijf Belgische kmo’s ondernemen juridische actie bij het Grondwettelijk Hof om een aspect van de nieuwe meerwaardebelasting aan te vechten. In plaats van de belasting zelf, richten ze zich tegen de huidige definitie van wie als ondernemer wordt beschouwd. Deze definitie, stellen zij, is te vaag en negeert de realiteit waarmee groeiende kmo’s te maken hebben.
De sinds dit jaar geldende meerwaardebelasting treft de winst bij verkoop van aandelen en financiële producten. Kleine beleggers betalen 10 procent belasting, met een vrijstelling van 10.000 euro per jaar. Aandeelhouders met een significant belang profiteren van voordeligere tarieven. Bij bezit van minimaal 20 procent van de aandelen, zijn de tarieven lager voor meerwaarden onder 10 miljoen euro en geldt een vijfjarige vrijstelling van 1 miljoen euro.
De grens van 20 procent is onderwerp van kritiek. De betrokken kmo’s stellen dat er onvoldoende onderscheid wordt gemaakt tussen actieve ondernemers en passieve investeerders. Een oprichter die door overnames onder de 20 procent zakt, verliest voordelen, terwijl passieve investeerders met 20 procent of meer wel profiteren.
Dit kan groeien ontmoedigen. Externe investeerders aantrekken, aandelen overdragen aan medewerkers of kiezen voor fusies kan fiscaal nadelig zijn voor kmo’s afhankelijk van partners, kapitaal en talent.
Naast opleidingsbedrijf BlackBird, voegen ook ondernemingen zoals bestelapp OrderBilly en IT-bedrijf Easi zich bij de zaak. Medewerkers met aandelen worden als beleggers belast, ondanks hun actieve bijdrage.
Professor fiscaal recht Mark Delanote vertegenwoordigt hen. Centraal staat de vraag: is de 20 procent-grens redelijk en proportioneel? Hoewel meetbaar, betekent dat niet automatisch eerlijk.
Een uitspraak van het Hof wordt in 2027 verwacht. Ondertussen lopen andere rechtszaken tegen de meerwaardebelasting, waaronder retroactieve toepassing, buitenlandse banken, en de berekening van meerwaarden.
